Doe de haiku

wat een mooie stok
die vraagt om mijn houtsnijmes
ik snijd hem scherp

Zoals alle kinderen in Nederland zijn ook de mijne thuis, met een rooster voor schoolwerk en allerlei lesboeken en digitale leermiddelen. Daar werken we ons met moed, beleid en trouw doorheen. Vervolgens vullen we die lessen aan met creatieve, groene en sportieve activiteiten. Zo komen we die lange dagen aardig door.
In de afgelopen week hebben we haiku’s geschreven. In deze blog lees je wat haiku’s zijn, hoe je ze schrijft en een paar van onze gedichten.

eindelijk lente
net op tijd want ik werk op
zonne-energie

Natuurhaiku’s

De korte dichtvorm haiku is afkomstig uit Japan. De haiku is een gedicht van 17 lettergrepen, in drie regels van vijf, zeven en vijf lettergrepen. Een haiku gaat vaak over de natuur en de seizoenen. De dichter verwondert zich over wat er om hem heen gebeurt. Hij zet zijn zintuigen op scherp en neemt nauwkeurig waar wat hij hoort, ziet, ruikt en voelt. Het gedicht geeft vervolgens de zintuiglijke ervaring van de dichter weer. Het is bijna een verslaggeving: beeldspraak of een eigen mening komt in een haiku over het algemeen niet voor. (Maar, vrijheid-blijheid, in de afgelopen week hebben wij over van alles en nog wat gehaikud, zonder daar heel streng in te zijn.)
Een haiku rijmt niet, maar door herhaling van klinkers of medeklinkers is er wel ritme of klank in de tekst.

één plus één is vijf
en twee plus twee is zeven
haiku-rekenen

Een haiku schrijven

Om een haiku te schrijven heb je een ‘haiku-moment’ nodig: een moment van verwondering. Een moment waarop je ineens opmerkt hoe de lente ruikt, hoe de winter knispert of de zomer zindert. Steek voor je gaat schrijven eerst je neus buiten de deur. Momenteel doe je dat natuurlijk op je balkon, in je eigen achtertuin of op een rustig moment tijdens een voorzichtige wandeling in het park. Kijk, luister en ruik goed om je heen.
Sluit vervolgens je ogen en ervaar opnieuw je omgeving. Wat hoor je en hoe ruikt het als je je ogen dicht hebt? Wat is er anders wanneer je ogen open zijn?

Schrijf op wat je zintuigen hebben ervaren en wat je is opgevallen. Welke gedachten kwam er in je op? Vat je aantekeningen samen in drie korte zinnen, van vijf, zeven en vijf lettergrepen. Probeer met klinkers en medeklinkers klank en ritme in je tekst te brengen.

de koperwiek hopst
over het dauwbedekt gras
brrrrr, natte pootjes

 

languit in het gras
na een strakke sliding
ruikt hij de klaver

 

Extra leuk was het natuurlijk toen we in de loop van de week het artikel in Trouw lazen over Kees van Kooten, die een bundel van 575 Haikoots heeft geschreven. Volop inspiratie.

   

Lees hier het artikel in Trouw.

Schrijf je ook een haiku? Laat je gedicht achter onder deze blogpost!

 

Boekenclub in de kleuterklas (deel 3)

Hier is dan de laatste post over de boekenclub in de kleuterklas. In deel 2 ging het om het maken van de boekjes en gaf ik drie eenvoudige vormen weer voor het maken van kleine (A6-formaat) boekjes. Hoe kunnen de kleuters deze boekjes inhoud geven? Lees “Boekenclub in de kleuterklas (deel 3)” verder

Boekenclub in de kleuterklas (deel 2)

Een jaar geleden gaf ik een aantal workshops tijdens Landelijke studiedag kleuterleerkrachten van de Vrije Scholen, gericht op creatieve werkvormen voor de kleuter met een ontwikkelingsvoorsprong. Ik schreef daar eerder over in de blogpost Boekenclub in de kleuterklas (deel 1).  De ‘boekenclub’ in de kleuterklas is een speel- en maakhoek waar kinderen zelf boeken kunnen maken en presenteren. Doel van de activiteit is om de begaafde of snel ontwikkelende kleuter uitdaging en autonomie te bieden.  In deze post vertel ik je hoe je die boekjes maakt. Lees “Boekenclub in de kleuterklas (deel 2)” verder

Taal op de BSO

In het tijdschrift Kinderopvang staat deze maand een speciaal Dossier Taal, over de wijze waarop de kinderopvang kan bijdragen aan de taalontwikkeling van kinderen van 0 tot 12 jaar. Met daarin aandacht voor de taalspellen die je vindt op mijn blog. Kijk onder het artikel voor directe links naar de taalspellen en taalactiviteiten.

Lees “Taal op de BSO” verder

Boekenclub in de kleuterklas (deel 1)

In oktober 2018 gaf ik een aantal workshops tijdens Landelijke studiedag kleuterleerkrachten van de Vrije Scholen. De vraag vanuit de organisatie was een praktische, inspirerende workshop met creatieve werkvormen voor de kleuter met een ontwikkelingsvoorsprong.  Lees “Boekenclub in de kleuterklas (deel 1)” verder

Gedichten in de klas: Poëzieweek 2019

Op 31 januari is het Gedichtendag: de start van de Poëzieweek. Tijdens de Lees “Gedichten in de klas: Poëzieweek 2019” verder

Geheimtaal

Vriendschap, daarover gaat de Kinderboekenweek die aanstaande woensdag begint. Eén van de boeken op zowel de lijst van CPNB als op mijn lijst voor het lesmateriaal FILOSOFEREN OP SCHOOL is ‘Het zakmes’ van Sjoerd Kuyper. De hoofdpersoon Mees Grobben heeft daarin een geheimtaal Lees “Geheimtaal” verder

DIY: gedichten schrijven in de klas

Zoals beloofd in de vorige post geeft Annelies Goedhart een handige hand-out om zelf gedichten te schrijven in de klas. Dat past mooi bij de Poëzieweek die start op 25 januari, maar kan natuurlijk ook op elk ander moment. Het stappenplan van Annelies geeft bovendien inzicht in hoe je Lees “DIY: gedichten schrijven in de klas” verder

Poëzie in de klas: Annelies Goedhart

Blogserie: Vakgenoten

Zelfstandig maar in goed gezelschap. Zo ervaar ik mijn werk als zzp’er in illustratie, cultuur en educatie. Ik werk graag alleen en geniet ook van samenwerken, sparren, onderzoeken en uitwisselen met vakgenoten. Op mijn blog deel ik mijn ideeën en ervaringen. In een serie interviews nodig ik mijn vakgenoten uit om dat eveneens te doen en vraag ik ze op de mens af wat hen motiveert, hoe ze werken en wat ze ons vanuit hun ervaring in het vak kunnen leren. Lees “Poëzie in de klas: Annelies Goedhart” verder

Taalcafé in dialoog

Het is de Week van de Dialoog (3 tot en met 12 november) en daarom besteed ik op www.filosoferenopschool.nl aandacht aan wat er komt kijken bij het faciliteren van een dialoog als basis voor het filosofisch gesprek. Een gelukkig toeval was dat ik in deze Week van de Dialoog ook een workshop Lees “Taalcafé in dialoog” verder