Doe de haiku

wat een mooie stok
die vraagt om mijn houtsnijmes
ik snijd hem scherp

Zoals alle kinderen in Nederland zijn ook de mijne thuis, met een rooster voor schoolwerk en allerlei lesboeken en digitale leermiddelen. Daar werken we ons met moed, beleid en trouw doorheen. Vervolgens vullen we die lessen aan met creatieve, groene en sportieve activiteiten. Zo komen we die lange dagen aardig door.
In de afgelopen week hebben we haiku’s geschreven. In deze blog lees je wat haiku’s zijn, hoe je ze schrijft en een paar van onze gedichten.

eindelijk lente
net op tijd want ik werk op
zonne-energie

Natuurhaiku’s

De korte dichtvorm haiku is afkomstig uit Japan. De haiku is een gedicht van 17 lettergrepen, in drie regels van vijf, zeven en vijf lettergrepen. Een haiku gaat vaak over de natuur en de seizoenen. De dichter verwondert zich over wat er om hem heen gebeurt. Hij zet zijn zintuigen op scherp en neemt nauwkeurig waar wat hij hoort, ziet, ruikt en voelt. Het gedicht geeft vervolgens de zintuiglijke ervaring van de dichter weer. Het is bijna een verslaggeving: beeldspraak of een eigen mening komt in een haiku over het algemeen niet voor. (Maar, vrijheid-blijheid, in de afgelopen week hebben wij over van alles en nog wat gehaikud, zonder daar heel streng in te zijn.)
Een haiku rijmt niet, maar door herhaling van klinkers of medeklinkers is er wel ritme of klank in de tekst.

één plus één is vijf
en twee plus twee is zeven
haiku-rekenen

Een haiku schrijven

Om een haiku te schrijven heb je een ‘haiku-moment’ nodig: een moment van verwondering. Een moment waarop je ineens opmerkt hoe de lente ruikt, hoe de winter knispert of de zomer zindert. Steek voor je gaat schrijven eerst je neus buiten de deur. Momenteel doe je dat natuurlijk op je balkon, in je eigen achtertuin of op een rustig moment tijdens een voorzichtige wandeling in het park. Kijk, luister en ruik goed om je heen.
Sluit vervolgens je ogen en ervaar opnieuw je omgeving. Wat hoor je en hoe ruikt het als je je ogen dicht hebt? Wat is er anders wanneer je ogen open zijn?

Schrijf op wat je zintuigen hebben ervaren en wat je is opgevallen. Welke gedachten kwam er in je op? Vat je aantekeningen samen in drie korte zinnen, van vijf, zeven en vijf lettergrepen. Probeer met klinkers en medeklinkers klank en ritme in je tekst te brengen.

de koperwiek hopst
over het dauwbedekt gras
brrrrr, natte pootjes

 

languit in het gras
na een strakke sliding
ruikt hij de klaver

 

Extra leuk was het natuurlijk toen we in de loop van de week het artikel in Trouw lazen over Kees van Kooten, die een bundel van 575 Haikoots heeft geschreven. Volop inspiratie.

   

Lees hier het artikel in Trouw.

Schrijf je ook een haiku? Laat je gedicht achter onder deze blogpost!

 

Filosoferen in tijden van crisis: stilstaan in de orkaan

Als we kinderen en jongeren leren filosoferen, geven we ze van alles mee: denkvaardigheden, dialoogvaardigheden, inzichten over het onderwerp van gesprek. Welke opbrengsten je daarin het meest nastreeft, wat de boventoon mag voeren in het leren filosoferen, is een kwestie van benadering en doelstelling.

Lees “Filosoferen in tijden van crisis: stilstaan in de orkaan” verder

Poëzieweek 2020 – De toekomst is nu

De Poëzieweek richt dit jaar de aandacht op een volgende generatie dichters, die in nieuwe vormen een eigentijdse blik op de wereld verwoordt. Het intrigerende thema dat daarbij hoort is ‘De toekomst is nu’. Lees “Poëzieweek 2020 – De toekomst is nu” verder

Drie boeken vol gedachten

Bij mijn afscheid van Daltonschool Overschie, waar ik een aantal jaar met de kinderen en het team had gefilosofeerd, kreeg ik het prentenboek ‘Is het een appel?’ van Shinsuke Yoshitake cadeau.
Yoshitake is een Japanse schrijver/illustrator met een heldere, ongekunstelde stijl. In een online interview vertelt hij over zijn voorliefde voor de kleine gebeurtenissen, de onbeduidende handelingen en patronen in het leven en de wereld – zo triviaal dat je ze onmiddellijk zou vergeten als je er geen notitie van maakt. Dus dat doet hij veelvuldig in zijn notebooks, als voorstudies voor tekeningen in zijn prentenboeken.

Lees “Drie boeken vol gedachten” verder

Boekenclub in de kleuterklas (deel 3)

Hier is dan de laatste post over de boekenclub in de kleuterklas. In deel 2 ging het om het maken van de boekjes en gaf ik drie eenvoudige vormen weer voor het maken van kleine (A6-formaat) boekjes. Hoe kunnen de kleuters deze boekjes inhoud geven? Lees “Boekenclub in de kleuterklas (deel 3)” verder

Boekenclub in de kleuterklas (deel 2)

Een jaar geleden gaf ik een aantal workshops tijdens Landelijke studiedag kleuterleerkrachten van de Vrije Scholen, gericht op creatieve werkvormen voor de kleuter met een ontwikkelingsvoorsprong. Ik schreef daar eerder over in de blogpost Boekenclub in de kleuterklas (deel 1).  De ‘boekenclub’ in de kleuterklas is een speel- en maakhoek waar kinderen zelf boeken kunnen maken en presenteren. Doel van de activiteit is om de begaafde of snel ontwikkelende kleuter uitdaging en autonomie te bieden.  In deze post vertel ik je hoe je die boekjes maakt. Lees “Boekenclub in de kleuterklas (deel 2)” verder

Reis mee! Volg je eigen routekaart

De Kinderboekenweek is begonnen. Al een aantal weken is er gespreksmateriaal te vinden in de database van filosoferenopschool.nl om te filosoferen tijdens de kinderenboekenweek. Reizen is een thema met veel aanknopingspunten om te filosoferen: bijvoorbeeld over je thuis voelen, over zelfredzaamheid, over vrijheid, anders zijn, vreemdelingen, wereldreizen, tijdreizen, het lot, wilskracht en migratie. Lees “Reis mee! Volg je eigen routekaart” verder

Taal op de BSO

In het tijdschrift Kinderopvang staat deze maand een speciaal Dossier Taal, over de wijze waarop de kinderopvang kan bijdragen aan de taalontwikkeling van kinderen van 0 tot 12 jaar. Met daarin aandacht voor de taalspellen die je vindt op mijn blog. Kijk onder het artikel voor directe links naar de taalspellen en taalactiviteiten.

Lees “Taal op de BSO” verder

Boekenclub in de kleuterklas (deel 1)

In oktober 2018 gaf ik een aantal workshops tijdens Landelijke studiedag kleuterleerkrachten van de Vrije Scholen. De vraag vanuit de organisatie was een praktische, inspirerende workshop met creatieve werkvormen voor de kleuter met een ontwikkelingsvoorsprong.  Lees “Boekenclub in de kleuterklas (deel 1)” verder

Wie is verdriet?

Waar is verdriet?
Verdriet is overal.
Het komt je vanzelf tegen.

Wanneer is verdriet?
Verdriet is altijd.
Het komt je vanzelf tegen.

Wie is verdriet?
Verdriet is iedereen.
Het komt je vanzelf tegen.

Lees “Wie is verdriet?” verder